STRUKTURŞöbələrEkobotanika və sistematika


Struktur bölmənin rəhbəri:
B.e.d. AYDIN MUSA OĞLU ƏSGƏROV

 

 E-mail: askerov1@mail.ru  

 

 

 

 

 

 

 

 

Əsgərov Aydın Musa oğlu1948-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş (1969), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Botanika İnstitutunda əyani aspiranturada təhsil almışdır (1969-1972).

          A. Əsgərov AMEA Botanika İnstitutunda  elmi işçi, şöbə müdürü (1973-1997), ETM Təfəkkür Universitetində “Təbiət elmləri” kafedrasının  müdürü (1997-2007),müxtəlif illərdə qeyri dövlət üniversitetlərində rektor,prorektor və dekan vəzifələrində işləmiş, 2008-ci ildən AMEA Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun Ekobotanika və sistematika şöbəsinin müdürüdür. Biologiya elmləri doktorudur (1984).

        A.Əsgərovun əsas tədqiqatları Qafqaz florasının ali  sporlu bitkiləri, Azərbaycan florasının bir sıra ali bitki qruplarının sistematikası, florogenezi və genetik fondunun mühafizəsi məsələlərinə aiddir. O, ali sporlu bitkiləri  Qafqaz regionu üzrə monoqrafik tədqiq etmişdir (Папоротники Кавказа, 2001). Alim elm üçün 10 yeni növ və növdaxili takson, Qafqaz  və ona bitişik regionlar üçün 2 yeni cins və 22 yeni növ, Azərbaycan florası üçün 2 yeni cins, 12 yeni növ aşkar etmişdir. A.Əsgərovun uzun illər ərzində Azərbaycan florasının tədqiqi zamanı və floristik ekspedisiyalar nəticəsində əldə etdiyi elmi nəticələr onun 3 cildli "Azərbaycanın ali bitkiləri" (2005-2008), "Azərbaycan florasının konspekti" (2011), "Azərbaycanin bitki aləmi" (2016) kitablarında toplanılıb. Bu əsərlərə  51 fəsilə, 250 cins və 928 növ  yeni daxil edilmişdir.         A. Əsgərov 30 ildən çox elmi ekspedisiyaların rəhbəri və iştirakçısı olmuş, Mərkəzi Herbari Fondunu çox sayda kolleksiyalarla zənginləşdirmişdir. O, Gəvən (Astragalus) cinsini monoqrafik tədqiq etmiş (Ботанический журнал, 1991), Azərbaycan florasından təsvir olunan ali bitkilərin bütün nomenklatur tiplərini ilk dəfə olaraq tam şəkildə təhlil edərək nəşr etdirmişdir ("Новости систематики высших растений", 1989, №26; 1990, №27). A.Əsgərov "Azərbaycan Respublikası Qırmızı kitabı"nın hər iki nəşrinin və "Rusiyanin Qırmızı Kitabının”   müəlliflərindən biridir. O, AMEA –nın Botanika institutunda bioloji müxtəlifliyin tədqiqi problemi üzrə müxtəlif illərdə bir sira iri elmi tədqiqat mövzularının elmi rəhbəri və iştirakçısı olmuşdur.O,Azərbaycan florasının endem və subendemlərini müfəssəl təhlil etmişdir (“AMEA –nın xəbərləri”, 2011, №1; 2014, № 1).

A.Əsgərovun elmi – tədqiqat istiqamətlərindən biri də Azərbaycan florasının mədəni bitkilərinin yabanı əcdadlarının tədqiqidir. O elmi araşdırmalar və ekspedisiya materiallarının təhlili əsasında,  beynəlxalq müqavilələrə uyğun olaraq mədəni bitkilərin yabanı əcdadlarının təsnifatını  işləyib hazırlamışdır (PANAS, 2016).

A.Əsgərov beynəlxalq qurultay, konfrans və simpoziumlarda iştirak edib (Çin, İran, Sankt-Peterburq, Alma-Ata və b.), İUCN təşkilatında ekspert, “İnternational Association Pteridologists" təşkilatında – Qafqaz üzrə koordinator, bir çox layihələrin rəhbəri və iştirakçısı olmuşdur, "European Cooperative Programme for Plant Genetic Resources" təşkilatında işçi qrupunun üzvüdür. Azərbaycan Alimlər İttifaqı idarə heyətinin sədri və Bakı şəhər sovetinin deputatı olmuşdur (1992).

Alim AMEA  Aqrosenozlar və ekosistemlərin mühafizəsi üzrə Elmi şuranın üzvü, "Həyat elmləri və biotibb jurnalı" , "Yer və insan" jurnallarının redaksiya heyətinin üzvü, "Azərbaycan Respublikası Qırmızı kitabı"nın üçüncü  nəşrinin redaksiya heyətinin üzvüdür.

          A. Əsgərov 188 elmi əsərin (43-ü xaricdə), o cümlədən 5 kitab, 1 monoqrafiya, 1 dərs vəsaitinin müəllifidir. A. Əsgərov 9 nəfər biologiya üzrə fəlsəfə doktorunun elmi rəhbəridir.

 

Struktur bölmənin əsas fəaliyyət istiqamətləri:

 

1. Bitki genetik ehtiyatlarının sistematik təhlili, növdaxili müxtəlifliyi, morfoloji, ekoloji, fitosenotik təhlili.

2. Bitki genetik ehtiyatlarına aid taksonların biotoplarının, ekoloji qruplarının, hündürlük qradientlərinin, həyat formalarının tədqiqi.

3. Ekoloji faktorlara çox həssas olan bitkilərin həm daxili qurluşunda (məs., ekoloji anatomiya), həm də xarici quruluşunda (məs., ekotiplər, ekomorflar) baş verən dəyişikliklərin tədqiqi.

4. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan növlər, onların ekoloji qiymətləndirilməsi, bərpası üçün toxum və digər rüşeym plazması materiallarının toplanılması və mühafizə tədbirlərinin işlənib hazırlanması.

       Ekoloji botaniki və sistematik tədqiqatların nəticəsi  olaraq bitki genetik ehtiyatlarının təsnifatı işlənib hazırlanır, onların səmərəli istifadəsi, bərpası və mühafizəsi üzrə strategiyalar müəyyən edilir.

Struktur bölmənin əsas elmi nəticələri:

Elmi ekspedisiyaların təşkili və müasir tədqiqat metodlarının tətbiqi nəticəsində Azərbaycan florasının mədəni bitkilərinin yabanı əcdadlarının orijinal təsnifatı işlənib hazırlanmış, mühüm ərzaq və kənd təsərrüfatı əhəmiyyətli cinslərə daxil olan növlərin bioekoloji xüsusiyyətləri tədqiq edilmiş, beynəlxalq standartlara uyğun herbari fondu yaradılmış, nadir və nəsli kəsilməkdə olan növlər ekoloji qiymətləndirilmiş, onların bərpası üçün tədbirlər sistemi işlənib hazırlanmış, toplanılmış germplazm materialları Azərbaycanın Mərkəzi Genbankına  təhvil verilmişdir.

Müasir metodlarla və elmi ekspedisiyalarla Azərbaycanın Böyük Qafqaz regionunda mədəni bitkilərin yabanı əcdadları üzrə 75 cinsə aid 298 növ aşkar edilmiş, onların 4 genofond qruplarına aid olması müəyyən  edilmişdir. Təhlil nəticəsində bir çox yeni növlər aşkar edilmiş və çoxsayda növlərin yeni yayılma sahələri tapılmışdır. Alınan nəticələr bir neçə monaqrafiya və məqalələrdə nəşr olunmuşdur: Azərbaycanın ali bitkiləri, l – III cildlər, Bakı 2005 – 2008 (A.M. Əsgərov); Azərbaycan florasının konspekti, Bakı Elm 2011. (A.M. Əsgərov); Azərbaycanın eх-situ bitki genetik ehtiyatlarının taksonomik tərkibinin təhlili. “Azərbaycan aqrar elmi”, 2009,

 3-4 (Z. Əkpərov, A. Məmmədov, A. Əsgərov); Böyük Qafqazın cənub – şərq hissəsinin mühüm ərzaq və kənd təsərrüfatı əhəmiyyətli bitki genetik ehtiyatlarının yabani sələflərinin tədqiqi. “AMEA Genetik Ehtiyatlar İnstitutu elmi əsərləri” III cild, Bakı 2011. (A.M. Əsgərov); Kritik təhlükə həddində olan (Critically endangered) ali bitkilərin biosistematik tədqiqi, mühafizəsi və in situ bərpasının elmi əsaslarının işlənib hazırlanması “AMEA Botanika insitutunun elmi əsərləri” XXXII cild, Bakı Elm 2012. (A.M.Əsgərov və b.);  Abşeron yarımadasında kritik təhlükə altında olan bəzi ali bitkilərin ekoloji qiymətləndirilməsi və yeni yayılma sahələri. “AMEA Məruzələr” LXVIII cild, Bakı Elm 2012. (A.M.Əsgərov və b.); Abşeron və Qobustanda ərzaq və kənd təsərrüfatı bitki genetik ehtiyatlarının yabanı sələfləri. “AMEA Botanika insitutunun elmi əsərləri” XXIX cild, Bakı Elm 2009 (Z. Əkpərov, A. Əsgərov, İ. Qədirov və b.). Biologiya elmləri doktoru A.M.Əsgərov

 

Xaricdə çıxan məqalələr>>>

 

FOTO

 

 


 

İşçilərin ümumi sayı 9:


 

 

Elmi işçi-Allahverdiyeva Günel Fəxrəddin qızı 

E-mail:

Telefon:

 

 

 

 

 

 

   

 

 


 

Elmi işçi: Güvəndiyeva  Xarıbül Məmmədxan qızı

E-mail:

Telefon:

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Elmi işçi: Əsədova Kəmalə Valeh qızı  

E-mail:

Telefon:

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Elmi işçi: Güvəndiyev Vahid Musa oğlu

E-mail:

Telefon:

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Kiçik elmi işçi: Quliyeva Günel Şahin qızı

E-mail:

Telefon:

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Böyük laborant: Məcidova Nigar Yafəz qızı

E-mail:

Telefon:

 

 

 

 

 

 

 


Böyük laborant: Nəzərova Xalidə Məhər qızı

E-mail:

Telefon:

 

 

 

 

 

 

 


Böyük laborant: Məmmədyarova Kəmalə Aydın qızı

E-mail:

Telefon: